Słownik biblijny

Hasła na literę „L”

 
wybierz literę alfabetu

L

wybierz literę alfabetu

LEWICI

Ogólnie, członkowie pokolenia Lewiego, chociaż pierwotne znaczenia tego słowa mogło być inne. W niektórych tekstach słowo „lewici" wydaje się raczej opisem niż nazwą pokolenia. Wzmiankuje się o pewnym lewicie, który był z pokolenia Judy (Sdz 17,7) i który, jak się wydaje, był swego rodzaju kapłanem (Sdz 17,13); można odwołać się tu do wyznaczenia Aarona na „lewitę" i na rzecznika Boga (Wj 4,14-16). Termin „lewita" może pochodzić od rodzajnika hebrajskiego, który znaczy „przyłączyć" (Lb 18,2.4) i mógł pierwotnie oznaczać grupę , której członkowie byli szczególnie blisko związani z Bogiem (Lb 3,12; 8,16). Gorliwość synów Lewiego dla sprawy Bożej podkreślono w Wj 32,25-28 (por. Pwt 33,9), gdzie podaje się okoliczności powołania ich do służby Bożej (Wj 32,29). Nie można wykluczyć, że niegdyś lewici i pokolenie Lewiego byli dwiema odrębnymi grupami, ale gdy pokolenie Lewiego zniknęło, zaczęto mylić z nimi lewitów z powodu podobnej nazwy.

W każdym razie w ST lewici są jedynie kapłanami, których rola polega nie tylko na składaniu ofiar, lecz także na przekazywaniu ludowi Prawa Bożego i pilnowaniu jego przestrzegania (Pwt 17,18; 33,10). W Księdze Powtórzonego Prawa lewici wykonują wszystkie funkcje kapłańskie i mieszkają w różnych miastach Izraela, być może w specjalnych miastach lewickich (Joz 21,1-42). Z powodu zawartego w niej żądania centralizacji kultu, przygotowuje ona przybycie lewitów do centralnej świątyni i przyłączenie się do pełniących w niej służbę kapłanów (Pwt 18,6-8). Wydaje się jednak, że jerozolimskie władze nie przyjęły ich jako prawdziwych kapłanów i zredukowały ich do roli personelu świątynnego, spełniającego drugorzędne funkcje kultowe (2 Krl 23,8-9). Było to spowodowane przeświadczeniem, że lewici zamieszkujący na prowincji zostali zbezczeszczeni bałwochwalstwem kananejskim. Z tego powodu zostali potępieni w Ez 44,1-14, gdzie wykonywanie funkcji kapłańskich ograniczono do synów Sadoka, hierarchii jerozolimskiej, a lewitów zdegradowano do roli sług świątynnych doglądających świątyni, dbających o zachowanie w niej porządku, pełniących funkcję odźwiernych i odpowiedzialnych za zabijanie zwierząt ofiarnych. Tutaj po raz pierwszy w ST pojawia się wyraźne odróżnienie kapłanów od lewitów, które stało się obowiązujące po powrocie z wygnania babilońskiego (koniec VI w. przed Chr.) i które w powygnaniowej tradycji kapłańskiej zostało związane z czasami Mojżesza (Lb 18,2-6).

W okresie jednak powygnaniowym rola lewitów znacznie się zwiększyła, tak że nieomal odzyskali wcześniejszą pozycję. Uznano, że zarówno lewici, jak i właściwi kapłani pochodzili od Lewiego, a do lewitów zaczęto zaliczać wszystkich pełniących służbę w świątyni, którzy nie byli kapłanami. Najpełniejsze informacje na temat ówczesnej sytuacji lewitów pochodzą z 1 i 2 Krn. Zwracają uwagę na wysoką pozycję lewitów i znaczenie spełnianych przez nich obowiązków, niekiedy nawet większe niż kapłanów (2 Krn 29,34). Tylko lewici mogli przenosić Arkę Przymierza, najświętszy przedmiot kultu znajdujący się w świątyni (1 Krn 15,11-15). Oprócz tego byli odpowiedzialni za muzyczną oprawę liturgii (1 Krn 16,4-37). Dwa zbiory psalmów w Psałterzu są przypisywane dwom grupom, na które dzielili się lewici - grupie Asafa (Ps 50; 70-83) i grupie Koracha (Ps 42-49). Lewici utrzymali swoją dawną funkcję przekazywania (1 Krn 23,4; 2 Krn 19,8-11) i nauczania Prawa (2 Krn 17,7-9; 35,3); wiele mów zawartych w 1 i 2 Krn może odzwierciedlać formę ówczesnych kazań głoszonych przez lewitów. Lewici zachowali swoją wysoką pozycję aż do zburzenia świątyni (70 r. po Chr.), na co wskazuje Łk 10,32.
(EB)

Zobacz

Autopromocja

Reklama