Pojęcie, metody i dyscypliny współczesnej biblistyki

oprac. ks. Adam Sekściński

dodane 24.05.2005 19:57

Biblistyka to zespół dyscyplin naukowych, których celem jest ustalenie tekstu i poprawne odczytanie treści objawienia Bożego zawartego w Piśmie Świętym.

Dyscypliny wchodzące w skład biblistyki można podzielić na:

Wprowadzające to:

1. Wstęp ogólny do Pisma Świętego

Zajmuje się on kwestiami wspólnymi dla wszystkich ksiąg biblijnych. Takimi zaś są: natchnienie, kanoniczność (i w związku z tym również sprawa apokryfów), autentyczność dzisiejszego tekstu Pisma Świętego i jego zgodność z tekstem pierwotnym, hermeneutyka biblijna obejmująca naukowe i teologiczne zasady interpretacji tekstu. Do hermeneutyki dodaje się zwykle również historię egzegezy, czyli historię sposobów interpretacji Biblii w Kościele.

Obecnie opracowywane wstępy ogólne zmieniają swoją strukturę na skutek większego dowartościowywania ludzkiej strony Pisma Świętego oraz ukierunkowaniem duszpasterskim. Traktuje się zatem Biblię w tzw. sposób indukcyjny:

2. Wstęp szczegółowy do Pisma Świętego

Jest wprowadzeniem do naukowej egzegezy biblijnej. Różni się on od ogólnego tym, że zajmuje się już poszczególnymi księgami, obejmując zagadnienia dotyczące środowiska, kultury i uwarunkowań sytuacyjnych autora i adresatów oraz celu, struktury, stylu treści i tematyki teologicznej danej księgi. Tak więc nie tylko przygotowuje bezpośrednio do egzegezy biblijnej ale w pewnym sensie staje się już pewną jej częścią.

Do dyscyplin głównych należą:

1. Filologia biblijna
Jest to studium języków biblijnych, czyli hebrajskiego, aramejskiego i greckiego, a także języków semickich kulturowo im pokrewnych: syryjskiego, arabskiego, akkadyjskiego czy ugaryckiego

2. Krytyka biblijna
Dzieli się ona na:

Zadaniem krytyki niższej jest ustalenie tekstu pierwotnego poprzez usunięcie zniekształceń dokonanych przez kopistów, oczyszczenie tekstu z dodatków i braków, które wkradły się do ksiąg biblijnych. Tekst ustalony na podstawie takich kryteriów nazywany jest tekstem krytycznym.

Krytyka wyższa natomiast ma za zadanie ustalenie biblijnych rodzajów literackich w celu adekwatnego odczytania sensu treści zamierzonej przez autora. Nie da się bowiem tego stwierdzić jedynie na podstawie reguł gramatycznych, filologii czy też kontekstu literackiego.

Dlatego też:

3. Egzegeza biblijna

Zajmuje się naukową interpretacją treści Biblii. Posługując się filologiczną analizą poszczególnych wierszy, zdań i słów, dąży do integralnego zrozumienia tekstu. Wyniki tych badań służą do opracowania komentarzy biblijnych o różnych profilach: filologicznym, historycznym lub teologicznym.

4. Teologia biblijna

Jest ostatnim ogniwem biblistyki, ujmującym treść prawd objawionych w Biblii w sposób syntetyczny. Wykorzystując wyniki egzegezy układa je w pewne całości i ukazuje etapy rozwoju idei teologicznych w historii zbawienia. Opierając się na danych naukowych, stosuje się analogię wiary i uwzględnia przy tym:

Wyróżnia się trzy typy teologii biblijnej:

Dyscypliny pomocnicze

Ich zastosowanie jest niezbędne do właściwego odczytania i zrozumienia ksiąg biblijnych, które powstawały w określonym środowisku geograficzno-historycznym, kulturowym i religijnym. Należą do nich:

1. Archeologia Palestyny
2. Geografia Palestyny
(fizyczna i historyczna)
3. Historia Izraela i ludów ościennych (Asyria, Babilonia, Egipt, Ugarit) oraz historia czasów Nowego Testamentu, ukazujące wydarzenia historyczne w kontekście prądów religijnych i kulturowych

Tak rozumiana biblistyka stanowi punkt wyjścia teologii i umożliwia integrację różnych dyscyplin teologicznych.

Tagi: