Modlitwa synagogalna

Można w dużej mierze na podstawie Biblii i Talmudu zrekonstruować najważniejsze zwyczaje Żydów związane z modlitwą.

Fragment książki Joanny Jaromin "Synagoga jaką znał Jezus" który zamieszczamy za zgodą Wydawnictwa TUM


Jest oczywiste, że okoliczności towarzyszące modli­twom Żydów ulegały zmianom na przestrzeni wieków. Inaczej wyglądały one w czasach Starego Testamentu, inaczej w czasach Jezusa, inaczej również w późniejszym judaizmie. Można jednak w dużej mierze na podstawie Biblii i Talmudu zrekonstruować najważniejsze zwyczaje Żydów związane z modlitwą.

W synagodze wykluczony był jakikolwiek kult ofiarniczy, który nawet po zburzeniu Świątyni nie został wskrzeszony. Synagogi cały czas pozostawały miejscami modlitwy. Zna­czenie modlitwy dziękczynienia, uwielbienia, przebłagania i prośby wzrosło szczególnie podczas niewoli babilońskiej. Żydzi pozbawieni Świątyni nie mogli składać żadnych ofiar, zaczęli więc poszukiwać innych możliwości kontaktu z Bo­giem. Modlitwy zanoszone do Jahwe miały więc zastąpić składane przed Nim wcześniej ofiary. Ponieważ te ostatnie były regularnie przynoszone do Świątyni, także modlitwa zaczęła przybierać regularne, uporządkowane formy. To jednak groziło niebezpieczeństwem rytualizmu[1]. Pobożny Żyd odmawiał modlitwy kilka razy dziennie. Modlitwa była nakazem obowiązującym bezwzględnie wszystkich doro­słych mężczyzn, tzn. od trzynastego roku życia. Zwolnio­ne z tego obowiązku były kobiety, dzieci i niewolnicy, choć faktycznie wszyscy odmawiali modlitwę. W ciągu wieków zmieniały się godziny odmawiania poszczególnych modlitw, wydaje się jednak, że w czasach Jezusa najprawdopodobniej modlono się rano i wieczorem, a także w samo południe, co odpowiadało godzinie szóstej - Dzieje Apostolskie wzmian­kują, że Piotr wszedł na dach właśnie około godziny szóstej, by się modlić (10,9)[2]. Tę praktykę dwukrotnego lub trzy­krotnego zwracania się do Boga (Dn 6,10-13; Ps 55,17; Dz 3,1; Mt 6,5) w czasach Chrystusa potwierdza również Józef Flawiusz w słowach: „Dwa razy dziennie, o świcie i w porze poprzedzającej spoczynek, niechaj wszyscy składają przed Bogiem świadectwo łaskom, których od Niego doznali, gdy uwalniał ich z krainy egipskiej; dziękczynienie bowiem jest obowiązkiem nakazanym przez samą naturę i składa się je zarówno dla wyrażenia wdzięczności za doznane już do­brodziejstwa, jak i dla zachęcenia dobroczyńcy do nowych łask w przyszłości"[3].

Modlitwa poprzedzona była odpowiednimi przygotowa­niami. Przed przystąpieniem do odmawiania modlitw Żydzi nakładali tallit i tefillin. Tallit (tałes) to modlitewna chusta, którą zarzucano na głowę i ramiona. Często wykonana była z białego jedwabiu, zaopatrzona w trzydzieści dwa cicit, czy­li rodzaj frędzli, których liczba w myśl zasad geometrii była odpowiednikiem rzeczownika 'serce'. Gest nałożenia tałesu wskazywał więc na dążenie do modlitwy całym sercem. Tefillin, zwane po grecku filakteriami, były małymi czarnymi pudełeczkami ze skóry zwierząt rytualnie czystych, w któ­rych znajdowały się cytaty z Księgi Wyjścia (13,1-10; 11-16) i z Księgi Powtórzonego Prawa (6,4-9; 11,13-21) wypisane na pergaminie. Pudełeczka te przymocowywano rzemykami nad czołem i do lewego ramienia. Jezus zarzucał m.in. uczo­nym w Piśmie i faryzeuszom, że dla próżnej chwały rozsze­rzają swoje filakterie (Mt 23,5), a ich zadaniem była przecież pomoc we włączaniu się codziennie na nowo w przymierze Boże[4]. Przed przystąpieniem do modlitwy obmywano ręce, a przed modlitwą poranną także twarz. Stąd również w po­bliżu synagog czy też bezpośrednio przed wejściem do nich znajdowały się zbiorniki z wodą czy wręcz baseny do ablucji rytualnych. Poza tym przed poranną modlitwą nie można było także spożywać posiłku ani rozpoczynać jakiejkolwiek pracy.

-----------------------------------

[1] M. Rosik, Judaizm u początków ery chrześcijańskiej, 201-202.
[2] H. Daniel-Rops, Życie w Palestynie w czasach Chrystusa, 310.
[3] Józef Flawiusz, Dawne dzieje Izraela, IV 13,212
[4] M. Rosik, Judaizm u początków ery chrześcijańskiej, 202; H. Daniel-Rops, Życie w Palestynie w czasach Chrystusa, 310-311.

«« | « | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | » | »»

Reklama

aktualna ocena |   |
głosujących |   |
Ocena | bardzo słabe | słabe | średnie | dobre | super |

Zobacz

  • derk
    01.06.2011 08:19
    To byli żydzi biblijni, takich już nie ma. Obecni żydzi rabiniczni(ukształtowali się po 70r. n.e. w opozycji do chrześcijaństwa) bluźnią na Jezusa od dziecka, bo to mają zapisane w Talmudzie (zobacz:toledot jeszu). W żydowskim samookreślaniu siebie zawarty jest bardzo silny element antychrześcijański.
  • franek
    01.06.2011 09:41
    Zaraz na pierwszej stronie: geometrii... mam nadzieję, że to chochlik internetowy;-) i że w książce jest: gematrii.
    Co do komentarza: wcale bluźnić Jezusowi nie muszą. Można przecież nie uznawać jego "synostwa Bożego" czy roli mesjańskiej, ale historyczną postać szanować po prostu - jako człowieka, który uczył jak czynić dobro.
  • JAQ
    11.08.2014 11:09
    Derk "mają zapisane w Talmudzie (zobacz:toledot jeszu)." Na http://www.the614thcs.com/40.937.0.0.1.0.phtml piszą jakoby "Toledot Jeszu nie jest tekstem ani rabinicznym, ani normatywnym; był on „oddolną reakcją” na antyjudaizm chrześcijaństwa i – ponieważ stawał się nie raz pretekstem do prześladowania Żydów - był wielokrotnie zakazany i potępiony przez rabinów, a mimo to przetrwał przez długi czas jako ludowa klechda."
  • JAQ
    11.08.2014 11:11
    18 Błogosławieństw w tłumaczeniu:
    O Panie, otwórz wargi moje, a usta moje opowiadać będą chwałę Twoją.
    1. Błogosławionyś Ty, o Panie, Boże nasz i Boże ojców naszych, Boże Abrahama i Boże Jakuba, Boże wielki, mocny i straszny, Boże Najwyższy, sprawco nieba i ziemi, tarczo nasza i tarczo ojców naszych, nasza nadziejo z pokolenia na pokolenie. Błogosławionyś Ty, o Panie, tarczo Abrahama!
    2. Ty jesteś mocny, poniżasz tych, co się wynoszą, potężny, sądzisz gwałtowników, żyjący przez wieki, wskrzeszasz umarłych, sprowadzasz wiatr, spuszczasz rosę, utrzymujesz żywych, ożywiasz umarłych, w mgnieniu oka sprawiasz, by zakwitło nam zbawienie. Błogosławionyś Ty, o Panie, co ożywiasz umarłych!
    3. Tyś Świętym, a imię Twoje straszne i nie masz Boga oprócz Ciebie. Błogosławionyś Ty, o Panie, Boże Święty!
    4. Obdarz nas łaską wiedzy pochodzącej od Ciebie i zrozumienia oraz wnikliwości pochodzącej z Tory. Błogosławionyś Ty, o Panie, co obdarzasz łaską wiedzy!
    5. Nawróć nas do Ciebie, o Panie, a nawrócimy się; odnów nasze dni jak niegdyś. Błogosławionyś Ty, o Panie, co przyjmujesz nawrócenie!
    6. Przebacz nam, Ojcze nasz, bośmy zgrzeszyli przeciwko Tobie, zmaż i oddal nieprawości nasze sprzed oczu Twoich, ponieważ mnogie jest miłosierdzie Twoje. Błogosławionyś Ty, o Panie, hojny w przebaczeniu!
    7. Spojrzyj na naszą udrękę i walcz wespół z nami i wybaw nas dla imienia Twego. Błogosławionyś Ty, o Panie, odkupicielu Izraela!
    8. Ulecz nas, o Panie, z boleści naszych serc, z udręki i wzdychania: oddal je od nas i spraw, aby zagoiły się nasze rany. Błogosławionyś Ty, o Panie, co leczysz niemoce ludu Twego, Izraela!
    9. Pobłogosław nam, o Panie, Boże nasz, rok ten, aby obfite były zbiory płodów wszelkiego gatunku i przybliż nam rychło odkupienie Twoje i daj rosę i deszcz na oblicze ziemi, nasyć ten wiek skarbami Twej dobroci i błogosław dziełu rąk Twoich. Błogosławionyś Ty, o Panie, co błogosławisz lata!
    10. Zadmij w wielką trąbę, na wyzwolenie nasze i wznieś sztandar, aby zgromadzić wygnańców naszych. Błogosławionyś Ty, o Panie, który zbierasz Swych wygnańców z ludu Twego, Izraela!
    11. Przywróć sędziów naszych, jak było na początku, a radców naszych jako drzewiej bywało i panuj nad nami Ty, jedynie Ty sam. Błogosławionyś Ty, o Panie, co miłujesz sprawiedliwość!
    12. Niechaj dla odstępców nie będzie nadziei, a królestwo pychy rychło wykorzeń za dni naszych; nazarejczycy i heretycy niech zginą w jednej chwili, niech zostaną wymazani z księgi żyjących i niech nie będą zapisani ze sprawiedliwymi. Błogosławionyś Ty, o Panie, co zginasz (kark) pysznych!
    13. Niechaj nad sprawiedliwymi zgromadzą się Twe zmiłowania i daj nam sowitą zapłatę wespół z tymi, którzy czynią to, co się Tobie podoba. Błogosławionyś Ty, o Panie, nadziejo sprawiedliwych!
    14. Uczyń miłosierdzie, o Panie, według mnóstwa zamiłowania Twego, Izraelowi, ludowi Twemu, Jerozolimie, miastu Twemu, Syjonowi, przybytkowi Twej chwały, Twej siedzibie i królestwu domu Dawida, Mesjaszowi Twej sprawiedliwości. Błogosławionyś Ty, o Panie, Boże Dawida, co budujesz Jeruzalem!
    15. Wysłuchaj, o Panie, Boże nasz, głosu naszej modlitwy i uczyń nam miłosierdzie, ponieważ Tyś jest Bogiem udzielającym łaski i miłosierdzia. Błogosławionyś Ty, o Panie, co wysłuchujesz modlitwę!
    16. Bądź łaskawy, o Panie, Boże nasz, i zamieszkaj na Syjonie, a słudzy Twoi niech Ci służą w Jerozolimie. Błogosławionyś Ty, o Panie, abyśmy Ci służyli z bojaźnią!
    17. Dzięki składamy Tobie, który jesteś Panem, Bogiem naszym i Bogiem ojców naszych, za wszystkie dobrodziejstwa Twoje, za miłość i miłosierdzie, jakie nam przyznałeś i jakie nam wyświadczyłeś, a naszym ojcom przed nami. A jeśli mówimy „nasza noga się chwieje”, miłość Twa, o Panie, nas podtrzymuje. Błogosławionyś Ty, o Panie, co znajdujesz upodobanie w dziękczynieniu!
    18. Użycz pokoju w Izraelu,, Ludzie Twoim i Twym mieście i dziedzictwie i błogosław nas, wszystkich nas w jedności. Błogosławionyś Ty, o Panie, sprawco pokoju!

    Tekst w: K. Banek (red.), Religie Wschodu i Zachodu. Wybór tekstów źródłowych, Warszawa 1991, 232-234 (tłum. S. Cinal na podstawie J. Bonsirven, Textes rabiniques, Rzym 1955, 2-3)
Dodaj komentarz
Gość
    Nick (wymagany lub )

    Autopromocja

    Reklama